Trúi því að við séum rétt að byrja

Sara Karlsdóttir

Í nýjasta Samhjálparblaðinu er fjallað um eftirfylgni eftir meðferð í Hlaðgerðarkoti sem nú er boðið upp á. Þau Sigurður Fossdal og Sara Karlsdóttir áfengis- og vímuefnaráðgjafar sögðu frá þessu úrræði og árangrinum af því. Útbúin var aðstaða á skrifstofu Samhjálpar fyrir hópa til að hittast en einnig er sá möguleiki fyrir hendi að taka fólk í einkaviðtöl.

Hver var ástæða þess að þið ákváðuð að bjóða fólki sem lokið hefur meðferð í Hlaðgerðarkoti eftirfylgni?„Eftirfylgnihugmyndin hefur haft langan aðdraganda,“ segir Sara. „Árið 2024 skoðuðum við möguleika að leyfa fólki að koma í Hlaðgerðarkot einu sinni í viku, en vegna staðsetningar sáum við að sá kostur var aðeins möguleiki fyrir þá sem bjuggu nærri eða voru með bílpróf. Við fórum í kjölfarið að velta fyrir okkur möguleikum og reyna að finna út hvar við gætum verið með eftirfylgnina og hvernig við myndum setja hana upp. Þar sem fólk með fíknsjúkdóm er ekki fjáð á fyrstu metrum edrúmennskunnar, vildum við ekki að kostnaðurinn kæmi í veg fyrir mætingu þeirra.

Eftirfylgni er stór þáttur í samfellu í batavegferðinni og peningar eiga ekki að vera þröskuldur. Þess vegna er mánaðarkostnaður í eftirfylgninni aðeins 4.000 krónur og innifalið í því eru 4-5 grúppur með ráðgjafa ásamt einu viðtali á mánuði. Svo með ótrúlegri samvinnu Hlaðgerðarkots og skrifstofu Samhjálpar var ákveðið að nýta skrifstofuhúsnæðið í Skútuvogi 1g. Svo var bara hafist handa eftir sumarfrí 2025.“

Mikið utanumhald í kringum eftirfylgnina

Nú er sem sagt komin nokkur reynsla á þessa vinnu og þið búin að móta nokkuð hvernig hún fer fram. Í hverju felst eftirfylgnin?

„

Við erum með ákveðin málefni sem við tökum upp í hverri grúppu. Málefnin tengjast batavegferðinni og fjalla meðal annars um fjölskylduna, áhugamál, stórhátíðir, fjármál, mótlæti, traust og svo framvegis. Grúppurnar eru kynjaskiptar og viðtöl í kringum dagana sem eftirfylgnin er. Ég sé um konurnar á mánudögum, og Siggi og Elín Arna sjá um karlana. Mikið utanumhald er í kringum eftirfylgnina, þar sem ráðgjafi einstaklinganna nær að fylgja skjólstæðingum eftir alveg frá fyrsta degi meðferðar og í raun þar til að þau nenna okkur ekki lengur. Eftir erfitt líf í neyslu og meðferðarbrölt verða einstaklingar oft þreyttir á því að mæta í nýtt úrræði og byrja enn og aftur að segja frá sér, en hjá okkur er ekki þörf á því þar sem meðferðaraðilinn er sá sami í gegnum allt ferlið. Svona persónuleg samfella er, held ég, einstök hér á landi,“ segir Sara.

Sigurður Fossdal

„Við höfum verið að bjóða upp á vikulega fundi,“ bætir Sigurður við. „Markmið eftirfylgninnar er að styðja fólk í áframhaldandi bata og brúa bilið milli meðferðar og daglegs lífs. Hópurinn hittist á ákveðnum tímum þar sem við ræðum áskoranir sem koma upp í edrúlífinu, deilum reynslu, sorgum og sigrum, styrkjum tengslanet og ábyrgð í bataferlinu, rifjum upp verkfæri úr meðferðinni og hvernig þau nýtast í raunverulegum aðstæðum og leggjum áherslu á sjálfsvinnu, heiðarleika og samfélag sem styður við varanlegan bata.“

Batinn eykst hjá „mæturum“

Viðbrögð skjólstæðinga benda sannarlega til þess að þörf hafi verið fyrir þennan möguleika. Nú þegar hafa myndast kjarnahópar sem mæta á skrifstofu Samhjálpar til að sækja þessa fundi. En hvernig gengur þeim?

„Ótrúlega vel! Batinn eykst hjá „mæturunum“ og mörgum finnst þetta ómissandi partur af vikunni,“ segir Sara. „Grúppurnar byrja hjá okkur kl. 13.30 og vegna staðsetningarinnar hefur hópurinn oft safnast saman og farið á hádegisfund fyrir grúppurnar. Sannkallaður batadagur ásamt góðum félagsskap. Það er svo fallegt að sjá hvernig hópurinn styður við bakið á þeim sem eiga erfiðan dag eða viku. Við vitum að batinn er ekki bara regnbogar og einhyrningar,  en þegar erfiðar tilfinningar og mótlæti koma líður okkur oft eins og við séum ein að berjast. Með því að opna sig í hópi af fólki sem við treystum fáum við þann skilning og stuðning sem við þurfum á bröttum batavegi. Bati er ekki bara bein leið upp, heldur er leiðin skrykkjótt. Við getum ekki barist ein, en við getum það saman.“

„ Reynslan hefur verið mjög góð og þátttakendur lýsa því að þessi vettvangur hjálpi þeim að viðhalda fótfestu, draga úr einangrun og takast á við lífið á uppbyggilegan hátt eftir útskrift,“ segir Sigurður.

Er þessi möguleiki kominn til að vera sem þáttur í meðferðarstarfi Samhjálpar, að þínu mati?

„Heldur betur! Þetta setur þjónustustig Hlaðgerðarkots og Samhjálpar upp á næsta stig. Við erum samtök sem tökum á móti fólkinu á Kaffistofunni þegar það er úti að þjást, veitum því öryggi og von í Hlaðgerðarkoti og góðan stuðning eftir að inniliggjandi meðferð lýkur. Einnig eru einstaklingar að koma inn í eftirfylgnina sem hafa náð góðum batatíma, en finna að þeir þurfa meiri stuðning. Ég hef trú á að þjónusta okkar til fólks eigi eftir að halda áfram að stækka og blómstra og ég trúi því að þetta sé rétt að byrja,“ segir Sara að lokum.