Aukin áfengisneysla aukið álag á heilbrigðiskerfið

Í nýjasta tölublaði Læknablaðsins er að finna áhugaverða grein eftir Engilbert Sigurðsson, sérfræðing í geðlækningum um niðurstöður nýrrar rannsóknar hans. Þar kemur fram að áfengistengdum innlögnum á Landspítala hefur fjölgað verulega á síðustu árum en nýgengi slíkra innlagna jókst um 88 prósent á árunum 2005 til 2022.

Þetta eru váleg tíðindi en algengast var að innlagnirnir væru tengdar geð- og atferlisröskunum vegna áfengisneyslu, þá voru einnig áfengistengdir lifrarsjúkdómar, briskirtilsbólga og sjúkdómar í taugakerfi, þar á meðal svokallað Wernicke-heilkenni algengir. Rannsóknin bendir til þess að þróunin endurspegli aukna áfengisneyslu hér á landi á síðustu áratugum.

Engilbert bendir á að áfengi hefur bæði skammvinn og langvarandi skaðleg áhrif á heilsuna. Ethanól er virka eiturefnið í áfengi og lifrin brýtur það niður en langvarandi og mikil neysla veldur miklum skaða á því líffæri. Auk þess á áfengi einnig þátt í þróun fjölda annarra sjúkdóma, meðal annars í hjarta- og æðakerfi og sjö tegundum krabbameina og einnig bólgutengdum sjúkdómum í mörgum líffærum.

Aukin áfengisneysla skilar sér því beint í auknu álagi á heilbrigðiskerfið og kostnaður vegna áfengisneyslu í samfélaginu fer sífellt hækkandi bæði í félagslega kerfinu og heilbrigðiskerfinu. Þetta gerist á sama tíma og aðgengi að áfengi verður sífellt auðveldara og vefverslanir, sem margir telja ólöglegar spretta upp.

Aðgengistakmarkanir skila árangri

Sérfræðingar vara alvarlega við þessari þróun og telja bregðast verði við sem fyrst. Margar rannsóknir staðfesta að auðveldara aðgengi veldur aukinni neyslu og aðgangstakmarkanir eru meðal þess sem alþjóðaheilbrigðismálastofnunin WHO mælir með. Þær aðgerðir felast meðal annars í einokun á smásölu áfengis eins og verið hefur hér á landi, háir skattar á áfengi og aldurstakmörk á hverjir mega versla áfenga drykki. Áfengisauglýsingar eru bannaðar hér á landi en á undanförnum árum hefur það bann ítrekað verið brotið á margvíslegan hátt og það kallar á markvissari aðgerðir gagnvart markaðssetningu áfengis hér á landi. Margt bendir einnig til að aukin áfengisneysla sé meðal íslenskra unglinga sem er bagalegt í ljósi þess að góður árangur náðist í að draga úr drykkju ungmenna með markvissu átaki en nú virðist vera að sækja í gamla horfið aftur. Einnig hefur neysla eldra fólks á áfengi aukist jafnt og þétt.